ABD Donanması, yeni nesil F/A-XX savaş uçağının geliştirilmesi için Boeing‘i seçti. 20 milyar doların üzerindeki sözleşme, uçağın tam ölçekli geliştirme aşamasını ve çeşitli test uçaklarının üretimini kapsıyor. F/A-XX’in 2030’lu yıllarda hizmete girmesi ve zamanla F/A-18E/F Super Hornet ile EA-18G Growler filolarının yerini alması planlanıyor. İki farklı 6. Nesil uçağı Boeing üretecek
F/A-XX programı, ABD Donanması’nın Next Generation Air Dominance (NGAD) sistemleri kapsamında geliştiriliyor. Uçak, uçak gemilerinin operasyonel menzilini artıracak ve hem insanlı hem de insansız hava araçlarıyla birlikte görev yapacak. Bu kapsamda İşbirlikçi Savaş Uçağı (Collaborative Combat Aircraft – CCA veya loyal wingman) olarak tanımlanan insansız savaş uçaklarıyla koordineli çalışması ve birlikte görev yaptığı insansız platformların kabiliyetlerini artırması bekleniyor.
Öte yandan yeni ihale Boeing’in ABD’nin iki ayrı 6. nesil savaş uçağı programını aynı anda üstlenmesi anlamına geliyor. Boeing, Mart 2025’te ABD Hava Kuvvetleri’nin yeni nesil savaş uçağı F-47 için de seçilmişti.
Birden fazla test uçağı üretilecek
Pentagon’un açıkladığı sözleşme yalnızca tasarım ve geliştirme faaliyetlerini kapsamıyor. Anlaşma kapsamında yer testleri, uçuşa elverişlilik değerlendirmeleri, sistem entegrasyonu ve silah entegrasyonu için birden fazla test uçağı üretilecek. F/A-XX’in ilk uçuşlarının 2030’lu yıllarda gerçekleştirilmesi öngörülüyor. Donanma, yeni uçağın mevcut savaş uçaklarından daha uzun menzile sahip olmasını ve gizlilik özellikleriyle öne çıkmasını bekliyor. Teknik özelliklerin önemli bölümü ise ABD ulusal güvenlik ve ihracat yasaları kapsamında gizli tutuluyor.
F/A-XX’in gelişmiş gizlilik kabiliyetleri, daha uzun menzil ve dayanıklılık ile insansız savaş uçakları ve uçak gemilerinin hava savunma sistemleriyle entegrasyon özelliklerine sahip olması bekleniyor. Uçak, hizmete girdikten sonra F-35C’lerle birlikte görev yapacak.
Super Hornet ve Growler’ın yerini alacak
ABD Donanması, F/A-XX’i 2030’lu yıllardan itibaren mevcut F/A-18E/F Super Hornet ve EA-18G Growler uçaklarının yerini almak üzere kullanacak. Geçiş sürecinde yeni uçakların mevcut filoyu desteklemesi, daha sonra ise bu platformların bir bölümünün yerini alması planlanıyor. F/A-18 Super Hornet filosunun 2040’lı yıllara kadar görev yapmaya devam etmesi bekleniyor.
Donanma aynı zamanda uçak gemileri için 270’ten fazla F-35C satın almayı planlıyor. Bu uçaklar F/A-XX ile birlikte görev yapacak ve iki platform, gelecekteki uçak gemisi hava kanadının temel savaş unsurları arasında yer alacak.
Öte yandan Boeing, bu program için Northrop Grumman ve Lockheed Martin ile yarıştı. Lockheed Martin, 2025’te isterleri karşılayamadığı için yarıştan çıkarılmıştı. Northrop Grumman, Donanmaya yüksek beka kabiliyetine ve gelişmiş dijital özelliklere sahip bir 6. nesil savaş uçağı sunduğunu belirterek karar hakkında daha fazla bilgi beklediğini açıkladı.
Boeing ise Missouri eyaletinde yeni nesil savaş uçaklarının üretimi için güvenli bir tesis inşa ediyor. Şirket, yeni tesisin aynı anda birden fazla yeni nesil savaş uçağı programını destekleyecek şekilde tasarlandığını belirtiyor.
