İsrail basınından Netanyahu’ya Türkiye ayarı - Ciro Noktasi

İSRAİL Başbakanı Binyamin Netanyahu, Ortadoğu’da güç gösterileriyle körüklediği gerilim girdabına, salı günü Suriye’deki Ebu Zuhur Hava Üssü’ne düzenlenen saldırı ile Türkiye’yi de çekmeye çalıştı. Türkiye sınırına yaklaşık 70 kilometre mesafedeki üssü vurarak Ankara’nın tepkisini yoklayan Netanyahu’nun hesapladığı restleşme ise yaşanmadı. Türkiye söz konusu saldırıyı sert sözlerle kınarken, gerilimi doğrudan askeri hesaplaşmaya taşıyabilecek bir karşılıktan kaçındı. Ankara’nın itidalli tutumuyla Netanyahu’nun güç gösterisi sonuçsuz kalırken, İsrail basınından da hükümete yönelik eleştiriler yükseldi. İsrailli gazeteler, “restleşme yerine diyalog” çağrısı yaptı.

İSTEDİĞİNİ ALAMADI

Netanyahu’nun boşa çıkan hesapları İsrail basınının dikkatinden kaçmadı. Haaretz, 27 Ekim’de yapılacak seçimlerde başbakanlık koltuğunu kaybetme ihtimaliyle karşı karşıya olan Netanyahu’nun, Suriye’de gerilimi tırmandırarak iç politikadaki sorunlardan dikkati uzaklaştırmaya çalıştığını öne sürdü. Haberde, Ebu Zuhur Üssü saldırısının Türkiye ile Suriye arasında gelişen askeri işbirliğinin boyutlarını ve Ankara’nın olası bir İsrail saldırısı karşısında nasıl bir tutum izleyeceğini ölçmeyi amaçladığı belirtildi. Ankara’nın ise Tel Aviv’in dizginlenmesi için Washington’un devreye girmesini beklediği öne sürüldü.

‘TÜRKLER KOLAY LOKMA DEĞİL’

Maariv gazetesi muhabiri Avi Aşkenazi ise Suriye’den Irak’a, Libya’dan Gazze Şeridi’ne geniş bir coğrafyada etkisini artıran Türkiye’nin “kolay lokma olmadığını” savundu. Aşkenazi, “Türkleri hafife almamak gerekir. Bir gecede yüz iş makinesi ve vinçten oluşan bir konvoyu, tanklar, zırhlı araçlar ve mobil hava savunma sistemleri eşliğinde Şam bölgesine getirebilir; sıfırdan bir Türk askeri üssü kurabilirler. Peki o zaman İsrail ne yapabilir ki” ifadelerini kullandı. İsrailli yazar, “ABD Başkanı Donald Trump’ın acilen devreye girmesi ve iki ülke arasında diyalog ve koordinasyon mekanizmasının kurulması gerektiğini” savundu.

‘DİYALOG’ ÇAĞRISI

Benzer bir uyarı Jerusalem Post’un başyazısında da yer aldı. Türkiye ile İsrail hattındaki iletişimin “yetersizliğine” dikkat çekilen başyazıda, çözümün “daha fazla diyalog” olduğu belirtildi. Başyazıda “Alternatif, Suriye topraklarında bir NATO ordusuyla kazara çatışmaksa iletişim zayıflık değil, ulusal güvenliktir” ifadeleri kullanıldı. Post’un bir diğer analizinde ise, 2015’te İsrail ile Rusya arasında Suriye sahasında doğrudan çatışmayı önlemek için kurulan ve yaklaşık 10 yıl işleyen mekanizma hatırlatılarak, Türkiye ile de benzer bir düzenlemeye ihtiyaç duyulabileceği belirtildi.

TEK TEPKİ BASINDAN DEĞİL

İsrailli siyasetçilerden de Netanyahu’ya tepki yağmıştı. Demokratlar Partisi lideri Yair Golan, saldırının ardından yaptığı açıklamada Netanyahu’yu “güvenilmez” olmakla suçlamıştı. Golan, “İsrail’in hayatta kalmak için başka bir savaş çıkarmak yerine, güvenliği sağlamak için güç kullanmayı bilen bir liderliğe ihtiyacı var” ifadelerini kullanmıştı. Eski başbakan Ehud Barak ise Netanyahu’nun Türkiye ile gerilimi “kasıtlı” olarak tırmandırdığını savunmuştu.

TÜRKİYE VE 10 ÜLKEDEN TEPKİ

Türkiye ve 10 ülke, İsrail’in, hava saldırılarını kınadı. Dışişleri Bakanlığı’ndan yapılan ortak açıklamada, “Türkiye, Cezayir, Endonezya, Filistin, Katar, Lübnan, Malezya, Moritanya, Pakistan, Somali ve Suudi Arabistan dışişleri bakanları, İsrail’in, Suriye’deki hava üssünü hedef alan hava saldırılarını şiddetle kınıyor. Bu saldırılar, son derece tehlikeli bir tırmanışı ve Suriye Arap Cumhuriyeti’nin egemenliğinin, toprak bütünlüğünün ve siyasi birliğinin açık bir ihlalini teşkil ediyor” denildi. Açıklamada ayrıca “bölgesel barış ve istikrarın korunması” çağrısı yapıldı.

İSRAİL’DEN HADSİZ SUNUM

İSRAİL Başbakanlık Ofisi, Suriye saldırısını meşru göstermek amacıyla çeşitli sosyal medya platformları üzerinden Türkiye’yi hedef alan “hadsiz bir sunum” yayınladı. Videodaki erkek sunucu, Türkiye’nin Suriye’deki varlığını gösteren harita üzerinden, “Türkiye’nin Suriye topraklarındaki askeri varlığının İsrail’de tehdit olarak algılandığını” iddia etti. Türkiye’nin bölgedeki askeri varlığını 2011 yılında başlayan Suriye iç savaşına bağlayan sunucu, “Başbakan Netanyahu’nun tutumu açık. Suriye’de Türkiye’yi istemiyor. Şu anda Suriye topraklarının yaklaşık yüzde 5’inde Türkiye önemli bir askeri varlığa sahip” dedi. Diğer yandan İsrail ve Suriye’nin güvenlik alanlarında bölgede statükonun korunması konusunda anlaştığını ve defalarca Suriye’nin uyarılmasına rağmen bu statükonun ihlal edildiğini vurguladı.

SURİYELİ ŞEYBANİ: TÜRKİYE KİLİT ORTAK

İSRAİL’in fitilini ateşlediği kriz sürerken, Suriye Dışişleri Bakanı Esad Hasan Şeybani, dün resmi ziyaret için bulunduğu Pakistan’da Türkiye ile ilişkilere değindi. Pakistan’a 19 yıl aradan sonra resmi ziyaret gerçekleştiren ilk Suriye Dışişleri Bakanı olan Şeybani yaptığı bir açıklamada Türkiye’yi ülkesinin yeniden inşasında “kilit bir ortak” olarak nitelendirdi. Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan arasında imzalanan Mekke Ortak Savunma Anlaşması hakkındaki bir soru üzerine Şeybani, “Bu ittifaka katılıp katılmamaya yönelik henüz bir karar vermedik” ifadesini kullandı.