Rusya ile Ukrayna arasındaki savaşın git gide tırmandığı bir dönemde ABD Başkanı Donald Trump, savaşı bitirmek için yeniden devreye girdi. Trump, özel temsilcisi Steve Witkoff ile damadı ve danışmanı Jared Kushner’i önce Rusya’ya, ardından Ukrayna’ya gönderdi. İkiliyi Washington’da uğurlarken açıklama yapan Trump, “İki harika müzakereci olan Steve Witkoff ve Jared Kushner’i gönderdim. Harika işler çıkardılar; biz de onları bir sonuç alıp alamayacağımızı görmek üzere oraya gönderdik. Bunu başarma ihtimalimiz yüksek olabilir. Beraberlerinde savaşı sona erdirecek bir teklif götürüyorlar” dedi.
PUTİN İKİLİYİ BEKLETTİ
Trump’ın temsilcileri dün saat 13.00 civarında Moskova’daki Vnukovo Havalimanı’nın VIP konuk bölümüne indi. Witkoff ve Kushner, alanda Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in özel temsilcisi Kiril Dmitriyev tarafından karşılandı. Üçlü, Kremlin’in tahsis ettiği araca binerek kortej eşliğinde şehir merkezine hareket etti. Dmitriyev’in Amerikalı temsilcilerle aynı araçta yol alması, gözlemciler tarafından görüşme öncesi bir hazırlık teması olarak yorumlandı. Dmitriyev, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda ziyareti “Barışın elçileri burada” ifadesiyle duyurdu. Kortej Kremlin’e yaklaştığı sırada ise program değişti. Putin’in Trump’ın temsilcilerini doğrudan kabul etmesi beklenirken kortej ABD’nin Moskova Büyükelçiliği binasına yöneldi. Gözlemciler bunu, Rusya tarafının görüşmeyi kasıtlı olarak akşam saatlerine bırakma tercihi olarak değerlendirdi.
‘KALICI OLAN RUSYA’DIR’
Trump’ın temsilcileri ABD elçiliğinde beklerken Putin, Moskova’nın kuruluşunun 879. yıl dönümü etkinliğine katıldı. Konuşmasında “Tüm problemler geçici. Zorlukların üstesinden gelinir. Kalıcı olan Moskova ve Rusya’dır” diyen Putin, Ukrayna savaşına da değinerek şunları söyledi: “Biz hedeflerimize barışçıl yoldan ulaşmayı elbette tercih ediyoruz. ABD Başkanı Trump ile 2025 yılında Alaska’da gerçekleştirdiğimiz ikili zirvede anlaştığımız temel ilkeler doğrultusunda barış sürecini görüşmeye hazırız.”
Putin’in ABD’li temsilcilerle görüşmesi ise Kremlin Senato Sarayı’nda TSİ 20.00’da başladı ve 3 saatten fazla sürdü. Putin’in özel temsilcisi Kirill Dmitriyev ve yardımcısı Yuriy Uşakov’un da katıldığı görüşmenin başında Putin, Witkoff ile Kushner’i Moskova’da ağırlamaktan memnun olduğunu belirterek, “Bugün ele alacağımız durum basit değil. Görüşmeye başlamadan önce Trump’a şükranlarımı ve en iyi dileklerimi iletmenizi rica ederim” dedi. Putin, görüşmede Ukrayna’da çözüm sağlanmasına yönelik tüm seçenekleri ele almayı planladığını belirtti.
ÜÇ GÜNLÜK KİEV ATEŞKESİ
Bu arada Kremlin’den diplomatik çabalara yönelik olumlu bir sinyal geldi. Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski, ABD’li temsilcilerin bölgede bulunduğu süre boyunca 8 Eylül gece yarısına kadar ateşkes ilan ettiğini duyurdu. Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov da öneriye karşılık verdiklerini belirterek, “Başkan Putin benzer karar alarak önümüzdeki üç gün boyunca Kiev’e saldırı düzenlenmemesi emrini verdi. Karşı tarafın sözünü tutacağını umuyoruz” ifadelerini kullandı.
TEKLİF TAMPON BÖLGE Mİ
Witkoff ve Kushner’in Putin’in karşısına hangi önerilerle çıktığı ise açıklanmadı. Ancak Trump’ın sözünü ettiği “yeni teklifin”, daha önce de gündeme gelen Donbas’ın tampon bölge ilan edilmesi seçeneği olduğu görüşmelere yakın kaynaklarca dile getiriliyor. Öneriye göre Rusya ve Ukrayna cephe hattından 30 kilometre geri çekilecek, boşaltılan bölge serbest ticaret bölgesi ilan edilecek. Tampon bölgede güvenliğin hangi tarafça sağlanacağı ise şimdilik belirsiz. Ukrayna yönetiminin ise Putin’in Trump temsilcilerini “Alaska ruhu” söylemiyle kendi tezleri doğrultusunda ikna etmeye çalışacağı endişesini taşıdığı belirtiliyor. Kiev’de, ABD’li temsilcilerin rotayı önce saldırıya uğrayan ülkeden başlatmasının daha dengeli olacağı görüşü dile getiriliyor.
AB’DEN RUS VARLIKLARINA YENİ FORMÜL ARAYIŞI
UKRAYNA’nın finansman ihtiyacının büyümesi sonrası İsveç, Hollanda, İspanya ve Polonya’nın Baltık ülkelerinini dondurulmuş Rus varlıklarının olası kullanımına ilişkin yöntemlerin araştırılması talebi yeni bir formülü sahneye taşıdı. ABD’li ve Avrupalı finans-hukuk uzmanlarının oluşturduğu The Russian Transfer formülü, yaklaşık 210 milyar Euro’luk dondurulmuş Rus varlıklarının Belçika’daki Euroclear’dan çıkarılarak AB’nin kontrolündeki yeni bir emanetçi yapıya aktarılmasını öngörüyor. Daha önce de tartışılan Rus varlıklarının kullanımı konusunda en büyük engel Belçika’nın çekinceleri.
Belçika, Rus varlıklarının Ukrayna’ya aktarılmasının kendisini Rusya’nın misillemeleri ve ağır hukuki tazminat davalarıyla karşı karşıya bırakabileceği gerekçesiyle plana karşı çıkıyor. Ancak yeni formülde varlıkların AB’nin sahip olduğu bir kuruma aktarılmasıyla hukuki ve finansal riskin Belçika yerine AB’nin ortak sorumluluğuna taşınması hedefleniyor. Projede AB Antlaşması’nın 122. maddesinin kullanılması öneriliyor.
Bu modelde Rusya Merkez Bankası nominal sahipliğini koruyacak, Rusya’nın varlıkları ancak Ukrayna’ya savaş tazminatı ödenmesi sonrasında geri alabilmesi öngörülecek. Ancak yeni emanetçi formülü Belçika sorununu çözse bile AB’nin başka bir kaygısını ortadan kaldırmıyor. Avrupa Merkez Bankası ve bazı üye ülkeler, işlemin egemen varlıklara el koyma olarak algılanmasının yatırımcıları Euro bölgesinden uzaklaştırabileceğinden ve finansal istikrarı bozabileceğinden endişeli.
The post Witkoff ve Kushner Putin’e gitti: Moskova’ya ‘savaşı bitirecek teklif’ first appeared on .
